* ( الأَرْضِ إِله » ) * زخرف : 84 . در موقع خواندن و تفسير بايد توجه كرد كه مراد كدام است . * ( « وَجَعَلْنَا السَّماءَ سَقْفاً مَحْفُوظاً وَهُمْ عَنْ آياتِها مُعْرِضُونَ » ) * انبياء : 32 . معناى آيه در « سقف » گذشت . * ( « وَالسَّماءَ بَنَيْناها بِأَيْدٍ وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ » ) * ذاريات : 47 . رجوع شود به « ايد » . * ( « الله الَّذِي خَلَقَ سَبْعَ سَماواتٍ وَمِنَ الأَرْضِ مِثْلَهُنَّ يَتَنَزَّلُ الأَمْرُ بَيْنَهُنَّ » ) * طلاق : 12 . اگر مراد از مثل عدد باشد غرض آنست كه خدا هفت آسمان و هفت زمين آفريده در اين صورت چون مراد از هفت آسمان طبقات جوّ است زمين نيز مانند آنها هفت طبقه است و ما در روى طبقهء هفتم آن قرار گرفته‌ايم . اين مطلب نزديك بيقين است زيرا كه در گذشته خوانده‌ايم هفت آسمان طبقه طبقه‌اند و زمين نيز مثل آنهاست و جملهء * ( « مِنَ الأَرْضِ » ) * نشان ميدهد كه اين هفت طبقه در خود زمين است . و آنچه گفته‌اند : مراد هفت اقليم يا هفت زمين جدا از هم است بسيار بعيد مىباشد . حسين بن خالد از حضرت رضا عليه السّلام روايتى در اين باره نقل كرده كه در مجمع البيان ذيل آيهء 7 ذاريات و آيهء 12 سورهء طلاق و در تفسير صافى در سورهء ذاريات و در الميزان نيز ذيل آيهء 12 سورهء طلاق از تفسير قمى نقل شده است طالبين به اين تفاسير رجوع كنند . و اللَّه اعلم . موجودات زنده در آسمان آيات متعدّدى داريم كه از وجود موجود زنده در آسمانها خبر ميدهند . بعضى از آيات آنها را بلفظ دابّة ( جنبنده ) آورده و بعضى بلفظيكه دلالت بر أولو العقل بودن آنها دارند مثل * ( « وَلِلَّه يَسْجُدُ ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الأَرْضِ مِنْ دابَّةٍ وَالْمَلائِكَةُ وَهُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ » ) * نحل : 49 . آيه صريح است در اينكه در آسمانها مثل زمين جنبندگانى هست و خدا را سجده ميكنند و مثل * ( « وَمِنْ آياتِه خَلْقُ السَّماواتِ ) *